مهارت هاي خودآگاهي

kavan

مهارت هاي خودآگاهي

سردبير : حسن زارعيان
اعضاي تحريريه:
فاطمه امينيان – پرويز رزاقي- عباس فرهادي ثابت - حسن زارعيان – بهمن معين نيا
ويراستار : فرهنگ فرهي
طراح : بهمن زارعيان

تعريف خود آگاهي :
شناخت دقيق و درست از خود، به عبارتي ديگر، شناخت نگرش ها، آراء، عقايد، انديشه ها ، هيجانات ، توانايي ها، مهارت ها و كاستي هاي خود است.

انواع آگاهي از خود :
1 – خود فيزيكي : به تصوري كه هر كس از ظاهر فيزيكي خود دارد گفته مي شود. آيا از مشخصه هاي ظاهري خود راضي هستيم؟ يا احساس خوبي نداريم؟
مشخصه هاي ظاهري مانند (چهره، چاق و لاغر بودن، قد و تناسب اندام و ..)
2 – خود جنسي : تصور يا برداشتي است كه هر كس از هويت جنسي (مرد يا زن بودن) و تمايلات جنسي خود دارد.
3 – خود اجتماعي : به تصوري كه فرد از جايگاه اجتماعي خود دارد اطلاق مي شود.
ديگران ما را چگونه مي بينند؟ چگونه در گروهها ظاهر مي شويم؟ چه نقش هايي بايد در اجتماع داشته باشيم ؟ پايگاه اجتماعي ما چگونه است؟ آيا كمرو و خجالتي يا فردي با نفوذ هستيم؟ ديگران با ما چگونه هستند؟ ما با ديگران چگونه هستيم ؟ و آيا ...
4 – خود معنوي : تصور شخص از اعتقاداتش است كه معمولاً به زندگي و باورهاي مذهبي او معنا مي بخشد. مثلاً آيا به نيروي ماوراي طبيعت اعتقاد داريم؟ آيا مذهبي هستيم ؟ آيا به زندگي پس از مرگ معتقد هستيم ؟ آيا ...
5 – خود تاريك : جنبه خاصي از خود است كه در برگيرنده اسرار ماست. چون دوست نداريم فاش شود معمولاً انرژي زيادي براي نگهداريش مصرف مي كنيم.
6 – خود آرماني : آن بخشي از ماست كه مي خواهيم به آن برسيم. دائم در اين فكر هستيم كه چونگه به نظرمي آييم؟ با نگاه به زندگي ديگران، خوامان را با آن ها مقايسه مي كنيم ، سپس در ذهن خويش تصويري از خود مي سازيم كه دوست داريم آن باشيم، به آن خود آرماني مي گويند.
7 – خود واقعي : دروني ترين بخش وجود ماست كه آن را به خوبي مي شناسيم ولي افراد محدودي از آن آگاه هستند. ممكن است آن را از ديگران پنهان كنيم، چون نگرانيم از اين كه اگر ديگران خود واقعي ما را بشناسند، ممكن است علاقه شان را به ما از دست بدهند.

ويژگي هاي افراد خود آگاه :
- براي خود ارزش قائل هستند.
- از روحيه ي انتقاد پذيري برخوردارند.
- به ارزش ها و اعتقاداتشان آگاهي كامل دارند و از آن دفاع مي كنند.
- احساس خشنودي و رضايت خاطر زيادي دارند.
- در مقابل فشار و ضربه هاي رواني و اجتماعي مقاومت بيشتري را از خود نشان مي دهند.
- به دنبال سرزنش و يا تحقير ديگران نيستند، بلكه با ديگران در كمال احترام برخورد مي كنند.
- اغلب از انديشه ي مثبت نگري برخوردارند.
- روحيه همكاري و مشاركت بالاتري دارند.
- از مشورت با افراد متخصص استقبال مي كنند.

تمرين هاي كسب خودآگاهي :
1 – فرصتي فراهم كنيم و سري به خودمان بزنيم و از خود سؤال كنيم كه «من كيستم؟»
2 – با اتكاء به خداوند بزرگ و پي بردن به قدرت لايزال الهي كه منبع عظيم انرژي دروني است، خود را تقويت نماييم.
3 – به اين باور برسيم كه در جهان هستي وجودي منحصر به فرد هستيم و توانايي هايي داريم كه ديگران فاقد آنند.
4 – بدانيم انسانيت ما در اعماق وجود ما نهفته است، آن ها را كشف كرده و در رفتارهايمان به كار گيريم.
5 – سعي كنيم از خود تصويري مثبت، تصوير انساني موفق و توانا داشته باشيم.
6 – گاهي اوقات در تنهايي، با خود خلوت كرده و به رفتار و عملكردهاي خود بيشتر بيانديشيم.
7 – مهمترين عامل موفقيت و شادكامي در زندگي، اعتقادي است كه به خويشتن خويش داريم، سعي كنيم آن را كشف كنيم.
8 – انسان ها همان گونه كه مي انديشند، زندگي مي كنند، پس مثبت بيانديشيم.
9 – عواملي كه موجب نگراني و اضطراب در ما مي شود را شناسايي كنيم و با اولويت بندي در رفع آن ها اقدام نماييم.
10 – شناخت علايق و تمايلات مي تواند شوق به زندگي را در ما تزريق كند. براي شناخت آن ها در وجود خود تلاشي نماييم.
11 – نقايص و معايب رفتاري، احساسي و عاطفي خود را شناسايي كنيم و در جهت رفع آن ها اقدام نماييم.
12 – مراقب باشيم ! اگر نقاط قوت ما با غرور همراه باشد، جزيي از ضعف ما به شمار مي رود.
13 – موانعي را كه در كمين است تا نگذارد به شخصيت اصلي خود دسترسي پيدا كنيم را بنويسيم و راه هاي مقابله با آن را از منابع مختلف كشف كنيم.
14 – از تعلقات و هر چيزي كه ما را غمگين مي كند رها شويم
15 – هر روز در بهترين اوقات خود و در لحظاتي خاص در خلوت، با خدا گفت و گو كنيم و از او بخواهيم تا قدرت دروني ما را افزايش دهد و بدانيم كه خواسته هاي ما از خداوند مانند يك ليوان آب از يك اقيانوس است.
16 – عشق ورزيدن را در خود توسعه دهيم و از دشمني و تنفر كه زيبايي ها را زشت و كدر مي كند و انرژي دروني انسان را كاهش مي دهد، بپرهيزيم.
تمرين كنيم هر روز يكي از كينه هايي را كه در دل داريم فراموش كنيم.
17 – گاهي با پناه بردن به سكوت مي توانيم نداهاي دروني خويشتن را بهتر بشنويم و به آگاهي عميق تر نسبت به خود دست يابيم.
18 – بعضي از باورهاي غلط كه از قبل در ذهن ما خانه كرده موجب مي شود كه شناخت حقيقي از خود نداشته باشيم. چه خوب است كه گاهي با خانه تكاني ذهني بتوانيم صندوقچه ي ذهن خود را از باورهاي غلط قديمي خالي كنيم و فضا را براي ايجاد آرامش و خودشناسي در وجودمان باز كنيم.
19 – پناه بردن به دامن طبيعت مي تواند به كسب خودآگاهي عميق تر كمك كند. پس گاهي به كوه و بيابان سربزنيم، در جنگل يا ساحل دريا قدم بزنيم، در جنگل يا ساحل دريا قدم بزنيم، در هواي آزاد كوهستان به آسمان و ستارگان بنگريم تا به عظمت آن ها در وجود خويش بيشتر پي ببريم.
20 – فرض كنيم فقط يك سال ديگر فرصت زندگي داريم. چه كارهايي را انجام خواهيم داد؟ چرا از هم اكنون انجام ندهيم؟
21- خيلي روشن به اين سؤال پاسخ دهيم (به طوري كه يك موجود غيرزميني بتواند پاسخ ما را درك كند)
براي چه در اين دنيا هستيم و هدف و مقصود ما از زندگي چيست؟
22 – تصميم هاي مهم زندگي خود را بنويسيم و پاسخ دهيم كه مركز تصميم گيري ما جسممان است يا قلبمان يا ذهنمان ؟
اگر مركز تصميم گيري جسم باشد، فردي مقتدر و مسالمت جو هستيم. اگر مركز تصميم گيري قلب باشد، فردي دوست داشتني، اهل عمل و مبتكر هستيم.
اگر مركز تصميم گيري قلب باشد، فردي دوست داشتني ، اهل عمل و مبتكر هستيم.
اگر مركز تصميم گيري ذهن باشد، فردي دانا، صادق، وفادار، با نشاط و مسرور هستيم.
23 – با مصاحبه با افراد نزديك فهرستي از نقاط مثبت خود را به دست آوريم.

انجمن علمي آموزشي مدرسين آموزش خانواده شهر تهران

منبع : مدرسين آموزش خانواده شهر تهران