درباره شوم بودن گناه و آثار مخرب آن بر فرد و جامعه بحث
کردیم، و این به معنای نامیدی از رحمت خدا نیست، بلکه بیدار کردن بر خطرات گناه و
رابطه دائمی با پروردگار است. ابوهریره t میگوید: پیامبر ص به نقل از پروردگار(در حديث قدسى) فرمودند:
«بندهام گناهی کرد سپس گفت: خدایا مرا عفو کن، خداوند میفرماید: بندهام گناه
کرد و میداند خدایي دارد و مجازات میكند، و او را میبخشد، سپس دوباره گناه میکند
و میگوید . . .
درباره شوم
بودن گناه و آثار مخرب آن بر فرد و جامعه بحث کردیم، و این به معنای نامیدی از
رحمت خدا نیست، بلکه بیدار کردن بر خطرات گناه و رابطه دائمی با پروردگار است.
ابوهریره t میگوید: پیامبر ص به نقل از پروردگار(در حديث قدسى) فرمودند: «بندهام گناهی
کرد سپس گفت: خدایا مرا عفو کن، خداوند میفرماید: بندهام گناه کرد و میداند
خدایي دارد و مجازات میكند، و او را میبخشد، سپس دوباره گناه میکند و میگوید:
خدایا مرا عفو کن، خداوند میفرماید: بندهام گناه کرد و میداند خدای دارد و مجازات
میكند، و او را میبخشد، سپس دوباره گناه میکند و میگوید: خدایا مرا عفو کن،
خداوند میفرماید: بندهام گناه کرد و میداند خدای دارد و مجازات میكند، و او
را میبخشد، خداوند میفرماید: آنچه میخواهید انجام بده تو را بخشیدم».
معنای حدیث این
است جز گمراهان کسی از رحمت خدا ناامید نمیشود، و انسان هر چه گناه انجام داده
باشد نباید از رحمت خداوند مأیوس باشد، و ارتباط و ذکر همیشگی پروردگار سبب عفو و
بخشش گناهان است، و یکی از صفات پروردگار (غفور و تواب) است، و در آن دو صفت دلالت
بر وسعت رحمت و مغفرت پروردگار است، ولیکن باید انسان عاقل همیشه از گناهان بیم
داشته باشد، هرچند هم توبه کرده باشد، چون اطلاعی از پذیرش توبه ندارد.
ابن جوزی : میگوید:
(بسیاری مردم را دیدهام به پذیرش توبه اطمينان و باور کردهاند و گویا یقین
دارند، و این جز خدا کسی نمیداند، سپس اگر توبه مورد پذیرش واقع شده باشد، خجالت
از انجام گناه همیشه ماندگار است، و ترس پس از توبه مورد تأیید است، چنانچه در
صحاح آمده: مردم به نزد آدم ؛ میروند، آدم میگوید: گناهم، و به نزد نوح،
ابراهیم، عیسی
ﻹ میروند، و همگی میگویند: گناهم.
گناه پیامبران
در واقع گناه نیست، و با وصف آن توبه کردهاند و پوزش طلبیدهاند، و پس از آن هم
بیمناک بودهاند، و خجالت پس از توبه از بین نمیرود، چه زیباست فرموده فضیل بن
عیاض :: «چقدر شرمسارم از تو ای خدایا، هر چند مرا ببخشید، به خدا سوگند بدبختی
برای کسی است که گناه میکند و لذت لحظهای را برمیگزیند، چون گناه حسرتی بجا میگذارد،
هر چند هم مورد عفو قرار گیرد، هیچ وقت از دل انسان جدا نمیشود».
هنگامی که انسان از گناه کردن بیمناک باشد، و عمل نیک و حسنات محوکننده گناه
انجام دهد، گناهان پیشین او باعث ورودش به بهشت میشود: اما چگونه است؟ ابراهیم بن
أدهم در تفسیر این آیه: ﮋ ﭯ ﭰ
ﭱ ﭲ ﭳ
ﭴ ﮊ. (الرحمن: 46).
«و براى كسى كه از ايستادن در پيشگاه پروردگارش ترسيده (و به
اوامر و نواهى او عمل كرده)، دو باغ بهشتى است!».
میفرماید:
(اگر بخواهد گناهی انجام دهد از ترس خدا پرهیز میکند)، حسن t میگوید: پیامبر
ص فرمودند: (انسان گناهی انجام میدهد و بواسطه آن خداوند او را به بهشت وارد میکند،
صحابه گفتند: ای پیامبر خدا چگونه وارد بهشت میشود؟ فرمود: در برابر چشمش (گريزان
و توبهكنان) است تا او را به بهشت وارد میکند).
عرض سعید :
کردند: عابدترین انسان کیست؟ گفت: (کسی است مرتکب گناه شده است و هر گاه گناهش را
به یاد میآورد عملش را ناچیز میشمارد).
پس اگر خواستى
از گناهان رهايى يابى خود را به استغفار تسمك جو، و اعمال نيك انجام بده، و از
گناهانت بترس، و از خدا خاتمه نيكو آرزو كن.
و با این قصه
بحث را به پایان میبرم: سفیان ثوری : شبی تا صبح گریه کرد، و هنگامی که صبح شد
کسی به او گفت: آیا این همه بخاطر ترس از گناه است؟ کاهی را از زمین برداشت و گفت:
گناه از این آسانتر است، بلکه من بخاطر عاقبت و پایان بد گریه میکنم: ابن قیم :
در هامش این قصه میگوید: (این نهایت دانش است که انسان بیم داشته باشد گناه در
هنگام مرگ او را بدبخت کند، و عاقبت نیکو را به عاقبت بد تغییر دهد).
--------------------------------------------------------------
منبع: گناه و آثار شوم آن در زندگى امت از قرآن و سنت
مترجم: إسحاق بن عبدالله العوضي.
مولف : عبدالله بن محمد السدحان.
انتشارات: حقیقت.